Het FIFA wereldkampioenschap voetbal 1978 was de elfde editie van een internationale voetbalwedstrijd tussen de nationale mannenteams van landen die aangesloten zijn bij de FIFA. De eindronde van het evenement had plaats van 1 juni tot en met 25 juni in Argentinië, zoals besloten op 8 oktober 1964 in Tokio en bekrachtigd op 6 juli 1966 in Londen.

Aan het kwalificatietoernooi deden 106 landen mee. Tien landen trokken zich om uiteenlopende redenen alsnog terug. De loting voor de WK-eindronde werd verricht op zaterdag 14 januari 1978 in Buenos Aires.

Nederland plaatste zich ook en speelde mee, ondanks protesten omdat het bewind in Argentinië de mensenrechten schond. Oranje (zonder de afzeggers Johan Cruijff, Willem van Hanegem, Jan van Beveren, Willy van der Kuijlen, Jan Peters, Ruud Geels, Kees Kist, Eddy Treijtel en de geblesseerde Hugo Hovenkamp en ook zonder Tscheu La Ling) bereikte de finale, waarin het uiteindelijk verloor van gastland Argentinië. Topscorer van het toernooi was Mario Kempes met zes doelpunten. Gastland Argentinië won na verlenging met 3-1 van Nederland in de finale, onder meer door twee treffers van aanvaller Kempes. Dat duel was de laatste interland voor zowel doelman Jan Jongbloed (24ste) als verdediger Wim Suurbier (60ste).

Kwalificatie

Zie het artikel Wereldkampioenschap voetbal 1978 (kwalificatie) voor een uitgebreide beschrijving van de kwalificaties
FIFA-lid Confederatie Kwalificatie Aantal dln.
(inclusief 1978)
Dln.
op rij
Eerste
dln.
Laatste
dln.
Titels
(exclusief 1978)
Beste
prestatie
Vlag van Argentinië Argentinië CONMEBOL Gastland 7 2 1930 1974 0 Tweede
Vlag van de Bondsrepubliek Duitsland West-Duitsland UEFA Titelverdediger 9 7 1934 1974 2 Kampioen
Vlag van Polen Polen UEFA Winnaar groep 1 3e 2 1938 1974 0 Derde
Vlag van Italië Italië UEFA Winnaar groep 2 9e 5 1934 1974 2 Winnaar
Vlag van Oostenrijk Oostenrijk UEFA Winnaar groep 3 4e 1 1934 1958 0 Derde
Vlag van Nederland Nederland UEFA Winnaar groep 4 4e 2 1934 1974 0 Tweede
Vlag van Frankrijk Frankrijk UEFA Winnaar groep 5 7e 1 1930 1966 0 Derde
Vlag van Zweden Zweden UEFA Winnaar groep 6 7e 3 1934 1974 0 Tweede
Vlag van Schotland Schotland UEFA Winnaar groep 7 4e 2 1954 1974 0 Groepsfase
Vlag van Spanje Spanje UEFA Winnaar groep 8 5e 1 1934 1966 0 Vierde
Vlag van Hongarije Hongarije UEFA play-off (UEFA–CONMEBOL) 7e 1 1934 1966 0 Tweede
Vlag van Brazilië Brazilië CONMEBOL Winnaar finalegroep 11 11 1930 1974 3 Wereldkampioen
Vlag van Peru Peru CONMEBOL Tweede finalegroep 3 1 1930 1970 0 Kwartfinale
Vlag van Tunesië Tunesië CAF Finaleronde 1e 1 n.v.t. n.v.t. n.v.t. n.v.t.
Vlag van Iran Iran AFC Finaleronde 1e 1 n.v.t. n.v.t. n.v.t. n.v.t.
Vlag van Mexico Mexico CONCACAF Eerste finalegroep 8e 1 1930 1970 0 Kwartfinale

Deelnemende landen

Deelnemende landen
Groep A Groep B Groep C Groep D

Vlag van Argentinië Argentinië
Vlag van Frankrijk Frankrijk
Vlag van Hongarije Hongarije
Vlag van Italië Italië

Vlag van Mexico Mexico
Vlag van Polen Polen
Vlag van Tunesië Tunesië
Vlag van de Bondsrepubliek Duitsland West-Duitsland

Vlag van Brazilië (1968-1992) Brazilië
Vlag van Oostenrijk Oostenrijk
Vlag van Spanje (1977-1981) Spanje
Vlag van Zweden Zweden

Vlag van Iran (1964-1980) Iran
Vlag van Nederland Nederland
Vlag van Peru Peru
Vlag van Schotland Schotland

Speelsteden

Buenos Aires Córdoba
Estadio Monumental Estadio José Amalfitani Estadio Córdoba
Capaciteit: 76.000 Capaciteit: 49.540 Capaciteit: 46.083
Estadio Monumental Mundial 78.jpg Estadio José Amalfitani.JPG EstadioCordoba.jpg
Mar del Plata Rosario Mendoza
Estadio Mar del Plata Estadio Gigante de Arroyito Estadio Mendoza
Capaciteit: 43.542 Capaciteit: 41.654 Capaciteit: 34.875
PT ESTADIO2.jpg Estadio Gigante de Arroyito.jpg Estadio Malvinas Argentinas.JPG

Scheidsrechters

Achtentwintig scheidsrechters werden voor de wedstrijden aangewezen.

AFC

  • Vlag van Syrië
  • Vlag van Iran (1964-1980)
  • Vlag van Israël

CONCACAF

  • Vlag van Mexico

CONMEBOL

  • Vlag van Uruguay
  • Vlag van Brazilië (1968-1992)
  • Vlag van Argentinië
  • Vlag van Peru
  • Vlag van Chili

UEFA

CAF

  • Vlag van Senegal

Groepsfase – Eerste ronde

Groep A

Normaal gesproken heeft het gastland een gunstige loting, maar dat gold niet voor Argentinië. Het gastland moest spelen tegen drie Europese ploegen die na een aantal moeizame jaren weer een hoopvolle lichting hadden. De eerste tegenstander was Hongarije dat in de kwalificatie de Sovjet-Unie had uitgeschakeld. De Hongaren kwamen op een 0-1 voorsprong in een wedstrijd die steeds harder werd. Hongarije gaf de zege weg, doordat de keeper in twee situaties niet klemvast was, 2-1 voor Argentinië. Hongarije raakte van de kook en de twee sterspelers András Törőcsik en Tibor Nyilasi werden uit het veld gestuurd. Beide spelers kwamen niet meer in actie op het WK.

De volgende tegenstander was nog lastiger: Frankrijk, waar een nog jonge Michel Platini op het middenveld speelde. Achteraf gezien was het een sleutelwedstrijd in het toernooi. De Fransen waren absoluut niet de minderen van de Argentijnen, integendeel. Ze hadden echter de scheidsrechter niet mee, die in een aangeschoten bal op de pink van Marius Trésor een strafschop zag. In de tweede helft zette Frankrijk Argentinië vast, Platini scoorde de gelijkmaker, het Frans elftal had een strafschop moeten krijgen en Dominique Rocheteau miste een niet te missen kans. Een daverende knal van Leopoldo Luque zorgde ervoor dat de winst naar Argentinië ging. Had Argentinië de wedstrijd niet gewonnen, dan was de ploeg al in de eerste ronde uitgeschakeld geweest.

De derde tegenstander was Italië, een land dat berucht was om zijn verdedigende catenaccio-voetbal. Italië verbaasde de wereld met fris voetbal met een sterk aanvalsduo: Roberto Bettega en een nog jonge Paolo Rossi. Tegen Frankrijk had Italië al binnen een minuut een tegengoal dankzij een treffer van Bernard Lacombe na een indrukwekkende rush van Didier Six. Italië liet zich niet van de wijs brengen, het won de wedstrijd alsnog. Daarna was Hongarije kansloos: 3-1. Italië en Argentinië waren daardoor allebei geplaatst en de onderlinge wedstrijd had als inzet de eerste plaats in de poule, zodat de winnaar in de tweede ronde in Buenos Aires zou blijven. Italië won echter met 1-0 door een doelpunt van Bettega en de Argentijnen moesten voor de tweede ronde verhuizen naar Mendoza.

Land Wed Win Gel Ver DV DT +/− Pnt
Vlag van Italië Italië 3 3 0 0 6 2 +4 6
Vlag van Argentinië Argentinië 3 2 0 1 4 3 +1 4
Vlag van Frankrijk Frankrijk 3 1 0 2 5 5 0 2
Vlag van Hongarije Hongarije 3 0 0 3 3 8 –5 0

2 juni 1978
«onderlinge duels»
13:45 (UTC−3)
Italië Vlag van Italië 2 – 1 Vlag van Frankrijk Frankrijk Estadio José María Minella, Mar del Plata
Toeschouwers: 42.373
Scheidsrechter: Nicolae Rainea (Vlag van Roemenië (1965-1989) Roemenië)
Rossi Goal 29'
Goal 54'
wedstrijdverslag Lacombe Goal 1'

2 juni 1978
«onderlinge duels»
19:15 (UTC−3)
Argentinië Vlag van Argentinië 2 – 1 Vlag van Hongarije Hongarije Estadio Monumental, Buenos Aires
Toeschouwers: 71.615
Scheidsrechter: Antonio Garrido (Vlag van Portugal Portugal)
Luque Goal 15'
Bertoni Goal 83'
wedstrijdverslag Goal 10'

6 juni 1978
«onderlinge duels»
16:00 (UTC−3)
Italië Vlag van Italië 3 – 1 Vlag van Hongarije Hongarije Estadio José María Minella, Mar del Plata
Toeschouwers: 26.533
Scheidsrechter: (Vlag van Uruguay Uruguay)
Rossi Goal 34'
Bettega Goal 36'
Benetti Goal 60'
wedstrijdverslag Goal 81' (pen.)

6 juni 1978
«onderlinge duels»
19:15 (UTC−3)
Argentinië Vlag van Argentinië 2 – 1 Vlag van Frankrijk Frankrijk Estadio Monumental, Buenos Aires
Toeschouwers: 71.666
Scheidsrechter: (Vlag van Zwitserland Zwitserland)
Passarella Goal 45' (pen.)
Luque Goal 73'
wedstrijdverslag Platini Goal 60'

10 juni 1978
«onderlinge duels»
14:30 (UTC−3)
Frankrijk Vlag van Frankrijk 3 – 1 Vlag van Hongarije Hongarije Estadio José María Minella, Mar del Plata
Toeschouwers: 23.127
Scheidsrechter: (Vlag van Brazilië (1968-1992) Brazilië)
Lopez Goal 22'
Goal 37'
Rocheteau Goal 42'
wedstrijdverslag Goal 41'

10 juni 1978
«onderlinge duels»
19:15 (UTC−3)
Argentinië Vlag van Argentinië 0 – 1 Vlag van Italië Italië Estadio Monumental, Buenos Aires
Toeschouwers: 71.712
Scheidsrechter: (Vlag van Israël Israël)
wedstrijdverslag Bettega Goal 67'

Groep B

Voor de vierde achtereenvolgende keer eindigde de openingswedstrijd in een doelpuntloos gelijkspel. In Buenos Aires verveelden de toeschouwers zich met een ongeïnspireerd schaakspel tussen West-Duitsland en Polen, waarbij met name de Duitsers een ontluisterende indruk maakten. Het was hun eerste WK sinds 1966 zonder hun leider Franz Beckenbauer, die - nadat hij was gaan spelen bij de New York Cosmos - gestopt was met interlandvoetbal. De Duitse coach Helmut Schön gaf de nog jonge Karl-Heinz Rummenigge van Bayern München en Hansi Müller van VfB Stuttgart een kans. Rummenigge beschaamde het vertrouwen niet en scoorde twee maal tegen het zwakke Mexico: 6-0. Ook Hansi Müller scoorde. Tunesië was de derde tegenstander. Het had indruk gemaakt met een zege op Mexico (de eerste overwinning van een Afrikaans land ooit tijdens een WK), waarna een onnodige nederlaag tegen Polen volgde, waar Lato profiteerde van een blunder in de Tunesische verdediging. De Afrikanen hielden de wereldkampioen op een verdienstelijk gelijkspel, waardoor de Duitsers zich plaatsten voor de tweede ronde. Ook Polen kwalificeerde zich na een 3-1 overwinning op Mexico. Ook hier was er de doorbraak van een jonge speler: Boniek verving de teleurstellend spelende Lubañski en scoorde twee doelpunten.

Land Wed Win Gel Ver DV DT +/− Pnt
Vlag van Polen Polen 3 2 1 0 4 1 +3 5
Vlag van de Bondsrepubliek Duitsland West-Duitsland 3 1 2 0 6 0 +6 4
Vlag van Tunesië Tunesië 3 1 1 1 3 2 +1 3
Vlag van Mexico