NPO Radio 4 is de radiozender voor klassieke muziek van de Nederlandse Publieke Omroep.

Geschiedenis

De eerste uitzending van NPO Radio 4[2] vond plaats op 28 december 1975. Dat was tevens de eerste uitzending van aspirant-omroep Veronica in het publieke bestel. De zender werd geopend door een typetje van André van Duin. In het begin waren er alleen 's avonds programma's en werd een deel van de zendtijd gevuld door Teleac, maar al vrij snel werd de zendtijd uitgebreid.

De zender zendt 24 uur per dag uit. Bij de programmering verschuift de nadruk de laatste jaren overdag van complete werken naar fragmenten uit het bekendere klassieke repertoire. 's Avonds wordt gewoonlijk een volledig concert uitgezonden, op zaterdagavond regelmatig een liveregistratie van een opera. Er kan sinds 2015 live worden meegekeken in de studio via een webcam.

NPO Radio 4 is horizontaal geprogrammeerd. Er is een ochtendshow met Margriet Vroomans van KRO-NCRV; een ander goed beluisterd programma is De Klassieken van AVROTROS, gepresenteerd door Ab Nieuwdorp (voorheen door Hans Smit, Clairy Polak en Maartje van Weegen). Omroep MAX en de NTR nemen de rest van de middag voor hun rekening. In het weekend hebben ook EO en de VPRO enkele uren zendtijd. In de avond is er een compleet concert te beluisteren, gevolg door het dagelijkse Opium.

In 2018 werden de website en app van NPO Radio 4 genomineerd voor de Marconi Online Award. "Radio 4 biedt nu op de site en de app opnames aan uit haar eigen archieven, die aansluiten bij menselijke behoeften: muziek voor het slapen gaan, muziek bij het opstaan, muziek om te studeren, muziek om bij schoon te maken, etc. Door het aansluiten bij een behoefte bied je mensen die geen kennis hebben van klassieke muziek, toch de mogelijkheid daar volop van te genieten," aldus het juryrapport.[3] In 2019 werd NPO Radio 4 genomineerd voor de Marconi Award voor Beste Zender.

Nootschieten

Het spelletje Nootschieten was jarenlang een van de items van het NPO Radio 4 lunchprogramma Licht op 4 (elke dag tussen 12.00 en 14.00). Daarin moesten luisteraars de naam en de componist raden van een kort fragment van een stuk klassieke muziek. Sinds 2011 organiseerde de AVRO ook een NK Nootschieten, dat live op de zender werd uitgezonden. Op 4 september 2017 veranderde de naam Licht op 4 in De Muziekfabriek. De redactie hoopte met een nieuw concept een breder luisterpubliek te bereiken en Nootschieten paste daar niet bij, omdat een zeer hoog kennisniveau vereist was. Tijdens het NK Nootschieten op 4 november 2017 vond een officiële afsluiting plaats.[4]

  • 15 april 2011 - winnaar: Ad Plaisier[5]
  • 11 mei 2012 - winnaar: Anton Stoop[6]
  • 2013 - niet gehouden
  • 6 juni 2014 - winnaar: Ward Koopmans[7]
  • 12 juni 2015 - winnaar: Jan Broekhuizen[8]
  • 17 juni 2016 - winnaar: Peter Kuijper[9]
  • 4 november 2017 - winnaar: Frank Dupont[10]

Hart & Ziel Lijst

Sinds 2013 zendt NPO Radio 4 jaarlijks in oktober de Hart & Ziel Lijst uit. Luisteraars kunnen hun meest geliefde klassieke werken kenbaar maken tijdens een stemweek, waarna een top 300 van meest gekozen werken wordt samengesteld. Deze werken worden enkele weken later van maandag tot vrijdag tijdens de dagprogrammering uitgezonden. Op de laatste dag vindt tevens een gratis toegankelijk muziekfestival plaats in TivoliVredenburg waarop veel live muziek wordt gespeeld. Het concept doet denken aan dat van de Top 2000.

Hieronder volgt de top 10 per jaar:

Jaar / positie 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10
2013 Matthäus-Passion
Bach
Spiegel im Spiegel
Pärt
Requiem
Fauré
Dido and Aeneas
Purcell
Canto Ostinato
ten Holt
Vier letzte Lieder
Strauss
Miserere
Allegri
Requiem
Mozart
The Lark Ascending
Vaughan Williams
Stabat Mater
Pergolesi
2014 Matthäus-Passion
Bach
Requiem
Mozart
Spiegel im Spiegel
Pärt
Stabat Mater
Pergolesi
Requiem
Fauré
Messiah
Händel
Symfonie nr. 9
"Uit de Nieuwe Wereld"

Dvořák
Ein deutsches Requiem
Brahms
The Lark Ascending
Vaughan Williams
Vier letzte Lieder
Strauss
2015 Matthäus-Passion
Bach
Requiem
Mozart
Symfonie nr. 9
"Uit de Nieuwe Wereld"

Dvořák
Spiegel im Spiegel
Pärt
Requiem
Fauré
Dido and Aeneas
Purcell
Canto Ostinato
ten Holt
Stabat Mater
Pergolesi
Vier letzte Lieder
Strauss
Winterreise
Schubert
2016 Matthäus-Passion
Bach
Requiem
Mozart
Spiegel im Spiegel
Pärt
Requiem
Fauré
Canto Ostinato
ten Holt
Miserere
Allegri
Stabat Mater
Pergolesi
Dido and Aeneas
Purcell
Vier letzte Lieder
Strauss
Peer Gyntsuite
Grieg
2017[11] Matthäus-Passion
Bach
Requiem
Mozart
Requiem
Fauré
Spiegel im Spiegel
Pärt
Stabat Mater
Pergolesi
Canto Ostinato
ten Holt
Miserere
Allegri
Dido and Aeneas
Purcell
Cantique de Jean Racine
Fauré
Vier letzte Lieder
Strauss
2018[12] Winterreise
Schubert
Matthäus-Passion
Bach
Spiegel im Spiegel
Pärt
Requiem
Mozart
Canto Ostinato
ten Holt
Requiem
Fauré
Symfonie nr. 9
"Uit de Nieuwe Wereld"

Dvořák
Cantique de Jean Racine
Fauré
Vier letzte Lieder
Strauss
Dido and Aeneas
Purcell
2019[13] Matthäus-Passion
Bach
Requiem
Mozart
Spiegel im Spiegel
Pärt
Requiem
Fauré
Canto Ostinato
ten Holt
Dido and Aeneas
Purcell
Stabat Mater
Pergolesi
Messiah
Händel
Enigmavariaties
Elgar
Vier letzte Lieder
Strauss

Huidige programma's

  • Een goedemorgen met... (AVROTROS)
  • NTR ZaterdagMatinee (NTR)
  • Matinee Café (NTR)
  • NTR Opera Live (NTR)
  • Vrije Geluiden (VPRO)
  • Tussen Hemel en Aarde (KRO-NCRV)
  • Spiegelzaal (AVROTROS)
  • Het Zondagochtend Concert (AVROTROS)
  • Het Zondagmiddagconcert (AVROTROS)
  • Diskotabel (NTR)
  • Weekend Klassiek (AVROTROS)

Presentatoren

Externe link