50PLUS is een Nederlandse politieke partij en komt op voor de belangen van personen van vijftig jaar en ouder. De partij is vertegenwoordigd in de Eerste Kamer, provinciale staten, waterschappen en 21 gemeenteraden. Martin van Rooijen is de fractievoorzitter in de Eerste Kamer.

Historie

Kandidaten van 50PLUS in het Huis der Provincie in Arnhem op de verkiezingsavond 2011

2009-2011

De partij werd onder de naam Onafhankelijke Ouderen en Kinderen Unie (OOKU) in 2009 opgericht als rechtsopvolger van de Partij voor Rechtvaardigheid, Daadkracht en Vooruitgang (PRDV), en was een initiatief van Maurice Koopman, Alexander Münninghoff en Jan Nagel (voorzitter).[2] OokU besloot af te zien van deelname aan de Tweede Kamerverkiezingen 2010[3] en in de herfst van dat jaar werd de naam veranderd in 50PLUS.[4]

In de aanloop naar de Eerste Kamerverkiezingen van 2011 sloot 50PLUS een overeenkomst met de Onafhankelijke Senaatsfractie (OSF). De regionale partijen hadden te weinig Statenleden om gezamenlijk een Senaatszetel te bemachtigen, daarom stemden een aantal 50PLUS Statenleden op de OSF. In ruil daarvoor werd 50PLUS Statenlid Kees de Lange bovenaan de kieslijst van de OSF gezet. Op 23 mei 2011 werd hij verkozen om namens de OSF zitting te nemen in de Eerste Kamer. Namens 50PLUS verwierf Jan Nagel een zetel. Vanaf toen was het ook mogelijk om lid te worden.[5]

2012-2015

Lijsttrekker bij de Tweede Kamerverkiezingen 2012 en vicevoorzitter was Henk Krol. Bij de Kamerverkiezingen behaalde de partij twee zetels, die werden ingenomen door Krol en Norbert Klein. Op 11 november werd Willem Holthuizen partijvoorzitter nadat de partij door senator Nagel verder was uitgebouwd.[6]

Op 15 september werd door sympathisanten en ex-medewerkers de beweging Ouderen Politiek Actief (OPA) opgericht, nadat 50PLUS had besloten niet mee te doen aan de gemeenteraadsverkiezingen van 2014. Op 20 september werden , oprichter van OPA, en bestuurslid (levenspartner van Schouw) uit de partij gezet wegens respectievelijk "herhaalde overschrijding van door de partij vastgestelde grenzen" en "integriteitsschending".[7] Dit besluit van vicevoorzitter Marion Schobre bleek zijn oorsprong te vinden in het ontstaan van OPA.[8] Krol was niet op de hoogte van het besluit, dat zou leiden tot onder meer het uitlekken van vertrouwelijke e-mails, waarbij ook Jan Nagel betrokken raakte.[9] Na de ontstane commotie stapten Schobre, voorzitter Holthuizen en penningmeester Anke Nollen op en werd het royement van Schouw en Hernández omgezet in een schorsing.[10]

Op 4 oktober maakte Krol bekend dat hij per direct opstapte als lid van de Tweede Kamer. De aanleiding hiervoor was een publicatie in dagblad de Volkskrant over niet betaalde pensioenpremies in de periode dat hij eigenaar van de Gay Krant was.[11][12] Hij werd als fractievoorzitter opgevolgd door Klein en als lid door Martine Baay-Timmerman.

Op 2 november werd op een partijcongres Nagel verkozen tot interim-partijvoorzitter.[13]

Op 13 november besloot de Beroepscommissie dat het eerdere royement van de leden Dick Schouw en Adriana Hernandez onterecht was geweest en bepaalde dat de rechten van deze twee leden met terugwerkende kracht volledig werden hersteld.[14]

Op een partijcongres in Hilversum op 29 maart 2014 werd bekendgemaakt dat Krol lijstduwer zou worden voor de Europese Parlementsverkiezingen 2014. Tevens werd tot voorzitter gekozen. Bij de verkiezingen op 22 mei behaalde 50PLUS geen zetel.

Splitsing fractie in de Tweede Kamer

Op 28 mei 2014 werd Baay-Timmerman door Klein uit de fractie gezet. Hierop zegde het bestuur van 50PLUS het vertrouwen in Klein op. Beide Kamerleden claimden sindsdien de vertegenwoordiger van 50PLUS te zijn, waarbij Baay zich verzekerd wist van de unamieme steun van de 50PLUS Partij en doorging als 50PLUS/Baay-Timmerman. Klein ging door als 50PLUS/Klein. Een dergelijke situatie deed zich in de Tweede Kamer eerder voor in 1925 bij de Plattelandersbond. Op 10 september 2014 keerde Krol tijdelijk terug in de Tweede Kamer, aangezien Baay-Timmerman wegens ziekte tijdelijk vertrok. Krol werd fractievoorzitter van de fractie 50PLUS/Baay-Timmerman. Op 13 november dat jaar gaf Klein aan als onafhankelijk Kamerlid verder te gaan zonder associatie met 50PLUS. In december werd bekendgemaakt dat Baay-Timmerman niet terugkeerde naar de Kamer en dat Krol haar definitief verving.

2015-2019

Bij de Provinciale Statenverkiezingen in 2015 haalde de partij 14 zetels in 11 provincies.

Op 8 oktober 2016 verkoos 50PLUS tijdens de algemene ledenvergadering in Hilversum zijn enige kandidaat Krol tot lijsttrekker voor de Tweede Kamerverkiezingen in maart 2017. Samen met de Partij voor de Dieren onderzocht 50PLUS een lijstverbinding voor de verkiezingen. Als er bij de Tweede Kamerverkiezingen in 2012 een lijstverbinding zou zijn geweest, had de PvdD de restzetel gekregen. De lijstverbinding kwam er niet. Op 14 november 2016 maakte 50PLUS haar kandidatenlijst bekend; achter lijsttrekker Krol staat oud-presentatrice Léonie Sazias en op nummer drie oud-staatssecretaris van Financiën en huidig senator Martin van Rooijen. Hij was eerder CDA-Kamerlid.[15] Bij de Tweede Kamerverkiezingen 2017 verdubbelde 50PLUS van 2 naar 4 zetels.

In juni 2017 werd Jan Zoetelief tot partijvoorzitter verkozen.[16] Bij de gemeenteraadsverkiezingen 2018 haalde de partij 34 zetels in 20 gemeenten. In mei 2018 kwam een al langer sluimerend conflict in het partijbestuur tot uitbarsting. Zeven van de acht leden van het hoofdbestuur stapten op en vervolgens stapte ook voorzitter Zoetelief op.[17] De nieuwe partijvoorzitter werd Geert Dales.

Bij de Eerste Kamerverkiezingen 2019 behield 50PLUS haar twee zetels. Bij de Europese Parlementsverkiezingen 2019 werd de partij voor het eerst vertegenwoordigd en sloot zich met één zetel aan bij de fractie van de Europese Volkspartij (EVP).

2020

Eind december 2019 werd Femke Merel van Kooten-Arissen, die eerder uit de Tweede Kamerfractie van de Partij voor de Dieren was gestapt, lid van de politieke partij 50PLUS. Ze gaf aan, aan te blijven als onafhankelijk Tweede Kamerlid met haar eigen fractie maar zich wel als 50PLUS-lid te willen kandideren bij de eerstvolgende Tweede Kamerverkiezingen.[18]

In februari 2020 kaartte Krol het idee aan om Dales te kandideren voor een plek in de Tweede Kamer. Andere leden van de partij waren het hiermee niet eens, en er volgde een periode waarin de betrokkenen elkaar op verschillende manieren onheus bejegenden. Partijcoryfee Nagel kondigde aan bij de politie aangifte tegen Krol te doen wegens het plegen van een strafbaar feit,[19] en alle Eerste en Tweede Kamerleden van 50PLUS, behalve Krol, eisten het onmiddellijke vertrek van Dales als voorzitter. De parlementsleden verweten Dales "autocratische en weinig democratische stijl van leidinggeven" en "grof taalgebruik". Ook leden keerden zich tegen Dales en uiteindelijk[20] maakte Dales op 26 april 2020 in het televisieprogramma Buitenhof bekend vervroegd op te zullen stappen als voorzitter.[21] Op 3 mei 2020 verliet Krol, tot dan fractievoorzitter in de Tweede Kamer, de partij, maar bleef aan als onafhankelijk Tweede Kamerlid. Hij en Van Kooten-Arissen gaven aan een eigen partij te willen stichten, die uiteindelijk vorm zou krijgen in de Partij voor de Toekomst. Dezelfde dag nog nam Van Brenk het fractievoorzitterschap van Krol over.[22]

Dales kondigde na het vertrek van Krol aan tot 1 augustus 2020 voorzitter van 50PLUS te willen blijven. Uiteindelijk trad hij op 24 mei dat jaar af.[23] Op 21 juni maakte Dales bekend dat hij zijn partijlidmaatschap had opgezegd.[24] Na het aftreden van Dales werd waarnemend voorzitter. Dit bleef hij tot 1 augustus 2020, toen medeoprichter en erelid Jan Nagel op het partijcongres na een digitale stemming wederom tot voorzitter werd gekozen.[25]

Op 2 juni 2020 stapte Europarlementariër en enig 50PLUS-vertegenwoordiger in het Europees Parlement Toine Manders over naar de CDA-vertegenwoordiging binnen de EVP.[26]

Liane den Haan, directeur van de ANBO, werd in augustus 2020 door het bestuur voorgedragen als kandidaat-lijsttrekker bij de eerstkomende Tweede Kamerverkiezingen, aangezien ze volgens voorzitter Nagel heel goed thuis was in de ouderenproblematiek en bovendien goed in staat zou zijn debatten te voeren. Toch was de keuze voor Den Haan niet onomstreden: als directeur van de ANBO werd haar dictatoriaal gedrag verweten[27] en bovendien had ze in die rol haar steun uitgesproken voor een herziening van het pensioenstelsel waar 50PLUS nu juist fel tegen was.[28] Ook was ze eerder nog geen lid van 50PLUS.[29] Op 3 oktober 2020 kozen de partijleden Den Haan tot nieuwe lijsttrekker; ongeveer 10% van de leden had een stem uitgebracht.[30] Uit onvrede over de keuze voor Den Haan en de wijze waarop deze tot stand was gekomen stapten meerdere partijprominenten uit de partij, onder wie voormalig partijvoorzitter Jan Zoetelief en de voorzitter van de programmacommissie Rob de Brouwer.[31]

2021-heden

Bij de Tweede Kamerverkiezingen van maart 2021 verloor de partij drie zetels. Den Haan nam als lijsttrekker de enig overgebleven zetel in. Op 6 mei 2021 stapte zij uit onvrede uit 50PLUS en nam haar zetel mee.

Organisatie

Leden

Leden 50Plus
per 1 januari
Jaar Aantal leden
2012 1.321
2013 5.768
2014 10.428
2015 7.534
2016 6.056
2017 6.180
2018 6.081
2019 5.701
2020 4.936
2021 3.659

Bron: 50Plus - ledentallen (Documentatiecentrum Nederlandse Politieke Partijen)

Bekende leden en sympathisanten

Bekende mensen die zijn verbonden aan de partij zijn oud-tv-presentatrice Léonie Sazias en de oud-staatssecretarissen Michel van Hulten en Martin van Rooijen.

Grootste geldschieter van de partij (€350.000 in de periode 2015-2017) is het vastgoedbedrijf Metterwoon te Den Haag.[32]

Partijvoorzitters

  • Jan Nagel (2009 - november 2012)
  • Willem Holthuizen (november 2012 - september 2014)
  • Jan Nagel (interim, november 2014 - mei 2015)
  • (mei 2015 - juni 2016)
  • Jan Nagel (juni 2016 - juni 2017)
  • Jan Zoetelief (juni 2017 - mei 2018)
  • Geert Dales (mei 2018 - mei 2020)
  • (waarnemend, mei 2020 - augustus 2020)
  • Jan Nagel (augustus 2020 - mei 2021)
  • (mei 2021 - heden)

Standpunten

50PLUS is een partij die in het bijzonder opkomt voor de belangen van mensen van 50 jaar en ouder. De eerste 10 standpunten uit het verkiezingsprogramma (2017) zijn:

  1. AOW-leeftijd terug naar 65 jaar;
  2. rekenrente voor pensioenen vast op 4% of op basis van gerealiseerd rendement;
  3. beperken van sociale lasten en voorzieningen voor werknemers vanaf 45 jaar;
  4. onbelast houden van vrijwilligersvergoedingen, tot een maximumbedrag;
  5. uitkeringen voor oudere werklozen (IOAW, IOW en IOAZ) behouden;
  6. structurele belastingverlaging voor gepensioneerden en vroeg-gepensioneerden;
  7. staatsschuld terugbrengen naar maximaal 60 procent van het bruto binnenlands product;
  8. afschaffing successiebelasting, invoering belastingvrij schenken tot maximaal € 100.000, zonder regels voor leeftijd of besteding van het ontvangen bedrag;
  9. oprichting van een staatsbank;
  10. hervorming van het zorgstelsel, zonder marktwerking.

Volksvertegenwoordiging

Tweede Kamer

Verkiezingsjaar Lijsttrekker Aantal stemmen % van de stemmers Aantal behaalde zetels
2012 Henk Krol 177.631 1,88% 2 / 150
2017 Henk Krol 327.131 3,11% 4 / 150
2021 Liane den Haan 106.702 1,02% 1 / 150

Na de Tweede Kamerverkiezingen van 2021 bestond de fractie korte tijd uit één lid, fractievoorzitter Liane den Haan, die echter op 6 mei uit de partij stapte.

Eerste Kamer

Verkiezingsjaar Aantal stemmen % van de stemmers Aantal behaalde zetels
2011 2.193 1,32% 1 / 75
2015 4.388 2,60% 2 / 75
2019 5.251 3,03% 2 / 75

De fractie van de 50PLUS in de Eerste Kamer bestaat uit twee leden:

Europees Parlement

50PLUS was onderdeel van de Fractie van de Europese Volkspartij.

Verkiezingsjaar Aantal stemmen % van de stemmers Aantal behaalde zetels
2014 175.343 3,69% 0 / 26
2019 215.199 3,91% 1 / 25

De fractie van 50PLUS in het Europees Parlement bestond in 2019-2020 uit:

  • Toine Manders (fractievoorzitter). Manders stapte op 2 juni 2020 over naar het CDA.

Provinciale Staten

Provincie 2015 2019
# % Zetels # % Zetels
Vlag Groningen (provincie) Groningen 4.772 2,0% 0 van 43 5.638 2,2% 1 van 43
Vlag Friesland Friesland 6.372 2,4% 1 van 43 7.595 2,6% 1 van 43
Vlag Drenthe Drenthe 7.817 4,0% 1 van 41 8.444 3,7% 1 van 41
Vlag Overijssel Overijssel 12.485 2,9% 1 van 47 17.970 3,4% 1 van 47
Vlag Flevoland Flevoland 6.743 5,2% 2 van 41 7.859 4,9% 2 van 41
Vlag Gelderland Gelderland 22.271 2,9% 1 van 55 35.607 3,8% 2 van 55
Vlag Utrecht (provincie) Utrecht 14.247 2,9% 1 van 49 17.705 2,9% 1 van 49
Vlag Noord-Holland Noord-Holland 30.638 3,2% 1 van 55 32.190[a] 2,8% 1 van 55
Vlag Zuid-Holland Zuid-Holland 45.006 3,7% 2 van 55 64.727 4,5% 2 van 55
Vlag Zeeland Zeeland 4.457 3,0% 1 van 39 8.764 5,1% 2 van 39
Vlag Noord-Brabant Noord-Brabant 35.455 4,3% 2 van 55 41.612 4,1% 2 van 55
Vlag Limburg Limburg 14.595 3,7% 1 van 47 17.104 3.8% 1 van 47
Nederland 204.858 3,4% 14 van 570 265.215 3,6% 17 van 570

Gemeenteraden

Sinds de gemeenteraadsverkiezingen in maart 2018 is 50PLUS vertegenwoordigd in 20 gemeenteraden: Apeldoorn, Assen, Breda, Den Bosch, Den Haag, Eindhoven, Emmen, Gooise Meren, Hardenberg, Helmond, Maasgouw, Maastricht, Nijmegen, Rotterdam, Sittard-Geleen, Terneuzen, Tilburg, Venlo, Vlissingen en Leeuwarden. Daarnaast is 50PLUS vertegenwoordigd in 2 stadsdeelcommissies in Amsterdam. In Venlo en Vlissingen maakt 50PLUS deel uit van het college en levert 50PLUS een wethouder.

Gemeente 2018
# % Zetels
Vlag Amsterdam Amsterdam 4.233 1,2% 0
Vlag Apeldoorn Apeldoorn 4.764 6,8% 3
Vlag Assen Assen 2.652 9,1% 3
Vlag Breda Breda 4.211 5,8% 2
Vlag 's-Hertogenbosch 's-Hertogenbosch 1.936 3,0% 1
Vlag Den Haag Den Haag 4.444 2,3% 1
Vlag Eindhoven Eindhoven 3.249 3,9% 2
Vlag Emmen Emmen 1.329 3,0% 1
Voert geen vlag.svg Gooise Meren 2.273 8,4% 2
Vlag Hardenberg Hardenberg 1.945 6,9% 2
Vlag Helmond Helmond 2.265 7,7% 3
Vlag Leeuwarden Leeuwarden 1.600 4,0% 1
Vlag Maasgouw Maasgouw[b] 898 9,0% 1
Vlag Maastricht Maastricht 1.389 2,9% 1
Vlag Nijmegen Nijmegen 3.001 3,7% 1
Vlag Rotterdam Rotterdam 7.359 3,2% 1
Vlag Sittard-Geleen Sittard-Geleen 1.524 3,6% 1
Vlag Terneuzen Terneuzen 915 3,9% 1
Vlag Tilburg Tilburg 3.182 4,1% 2
Vlag Venlo Venlo 2.784 7,0% 3
Vlag Vlissingen Vlissingen 1.433 8,2% 2

Waterschappen

Waterschap 2015 2019
# % Zetels # % Zetels
Aa en Maas 22.531 9,6% 2 30.084 10,4% 2
Amstel, Gooi en Vecht 18.400 4,6% 1 31.035 6,2% 1
Brabantse Delta 20.952 8,7% 2 26.184 8,6% 2
De Dommel 22.845 8,7% 2 30.052 9,2% 2
De Stichtse Rijnlanden Geen deelname n.v.t. n.v.t. 17.349 4,8% 1
Delfland 20.035 5,9% 1 30.855 7,3% 1
Drents Overijsselse Delta Bestond niet n.v.t. n.v.t. 19.599 7,1% 1
Fryslân 10.373 4,1% 0 14.103 4,9% 1
Groot Salland Geen deelname n.v.t. n.v.t. Opgegaan in WDODelta n.v.t. n.v.t.
Hollands Noorderkwartier 24.244 6,4% 1 42.970 9,1% 2
Hollandse Delta 14.159 5,8% 1 26.811 8,7% 2
Hunze en Aa's 12.501 8,0% 1 16.370 9,3% 1
Limburg Bestond niet n.v.t. n.v.t. 19.421 4,6% 1
Noorderzijlvest 6.107 4,5% 0 7.335 4,9% 1
Peel en Maasvallei 6.398 5,1% 1 Opgegaan in Limburg n.v.t. n.v.t.
Reest en Wieden 6.684 8,1% 1 Opgegaan in WDODelta n.v.t. n.v.t.
Rijn en IJssel 11.897 5,5% 1 17.236 6,5% 1
Rijnland 26.708 6,0% 1 43.741 8,1% 2
Rivierenland 14.146 4,1% 1 34.260 8,1% 2
Roer en Overmaas 12.285 5,5% 1 Opgegaan in Limburg n.v.t. n.v.t.
Scheldestromen 7.392 5,1% 1 13.401 8,0% 2
Schieland en de Krimpenerwaard 15.073 8,0% 2 25.452 10,7% 2
Vallei en Veluwe 22.143 5,3% 1 36.776 7,2% 2
Vechtstromen Geen verkiezingen n.v.t. n.v.t. 25.303 7,5% 1
Zuiderzeeland 12.366 10% 2 16.211 10,5% 2
Totaal 301.132 5,7% 23 524.548 7,5% 32

Zie ook

Externe links

Noten

  1. Gezamenlijke lijst met Partij van de Ouderen
  2. Gezamenlijke lijst met Partij Welzijn Maasgouw